Kratak rok: 30.11.2024.
Što su infekcije mokraćnog sustava?
Infekcije mokraćnog sustava su bakterijske infekcije bilo kojeg dijela mokraćnog sustava. Spadaju među najčešće infekcije u ljudskom organizmu (odmah nakon respiratornih). Najčešće su zahvaćeni mokraćni mjehur (cistitis) i mokraćna cijev (uretritis), ali mogu biti zahvaćeni i gornji dijelovi tj. mokraćovod (ureteritis) ili bubreg (pijelonefritis). Ukoliko se ne tretiraju infekcije mogu izazvati ozbiljne komplikacije s težim oštećenjima bubrega.
Simptomi koji se javljaju su sljedeći:
- Dizurija – bolno mokrenje, često oštra bol i osjećaj pečenja
- Neodgodiva potreba za mokrenjem ili učestalo mokrenje malih količina
- Nokturija – noćno mokrenje
- Zamućena mokraća, neugodnog mirisa
- Hematurija – nalaz krvi u mokraći
- Piurija – nalaz gnoja u mokraći
- Bol u trbuhu ili donjem dijelu leđa
- Povišena temperatura, zimica, mučnina i povraćanje – kod zahvaćenosti bubrega
Učestalost infekcija mokraćnog sustava
Iako svatko može dobiti infekciju, češće se javljaju kod žena nego muškaraca zbog kraće mokraćne cijevi i manje udaljenosti između otvora mokraćne cijevi i anusa. Čak 50% žena najmanje jednom u životu oboli od infekcije mokraćnog sustava, a oko 20% njih ima ponavljajuće epizode. Učestalost infekcija je jako velika u prvim mjesecima života i polako opada kroz djetinjstvo, te se ponovno povećava s dobi.
Uzroci nastanka
Uzročnici infekcija mokraćnog sustava se najčešće šire uzlaznim putem iz probavnog sustava (kolona), ali kod žena također i zbog postojanja patogena u vaginalnom području. Patogeni migriraju putem sluznice do mokraćnog sustava te se tako mogu proširiti i do samog bubrega. U pojedinim slučajevima uzročnik se može prenijeti i putem krvi. Laktobacili koji prevladavaju na vaginalnoj sluznici su se pokazali kao dobra prevencija širenju mikroorganizama prema mokraćnoj cijevi, a redovito mokrenje je obrambeni mehanizam protiv uzlazne infekcije.
Velika većina infekcija (80%) je uzrokovana gram-negativnom bakterijom Escherichia coli (E. coli). E. coli u manjem broju normalno nastanjuje probavni sustav. Ukoliko dođe do poremećaja ravnoteže crijevne mikroflore postoji mogućnost njenog povećanog rasta i prelaska u patogeni oblik. Kako bi došlo do razmnožavanja mikroorganizama i nastanka infekcije mora postojati mogućnost prianjanja same bakterije na epitel mokraćnog sustava. E. coli posjeduje posebne adhezine pomoću kojih se može vezati na ugljikohidratne receptore na epitelnim stanicama mokraćnog sustava. Ovi proteinski adhezini se nalaze na fimbrijama koje pokrivaju površinu bakterije. Prevencija adhezije stoga igra važnu ulogu u prevenciji nastanka infekcije.
Rizični čimbenici
Rizični čimbenici za nastanak infekcije su:
- Prethodne infekcije (ukoliko bakterija nije u potpunosti eliminirana)
- Dob prve urinarne infekcije prije 15. godine života te učestale infekcije kod majke
- Redovni spolni odnosi te često mijenjanje partnera
- Nepotpuno pražnjenje mokraćnog mjehura i odgađanje mokrenja mogu dovesti do slabljenja muskulature, inkontinencije i opstrukcije
- Uporaba kontraceptiva (oralnih, kondoma, dijafragme, spermicida)
- Trudnoća i postmenopauza (smanjenje razine estrogena uzrokuje promjene na vaginalnoj mikroflori tj. smanjenje broja laktobacila)
- Redovna uporaba antibiotika, kortikosteroida i imunosupresivne terapije
- Smanjenje broja laktobacila
- Kateterizacija (zbog mogućnosti direktnog unosa bakterija i oštećenja mukoze)
- Oslabljeni imunitet, dijabetes i druge bolesti
Terapija infekcija mokraćnog sustava
Terapija infekcija mokraćnog sustava najčešće uključuje kratkotrajnu primjenu antibiotika (preporuča se prema antibiogramu). Antibiotici su vrlo učinkoviti, no njihova učestala primjena ujedno predstavlja bojazan od pojave rezistencije. Dodatno, mogu izazvati nuspojave kao što su proljev, depresija, glavobolja. Primjena antibiotika utječe i na dobre bakterije u organizmu što može utjecati na daljnji razvoj patogenih mikroorganizama.
Ukoliko se infekcije javljaju više od tri puta godišnje govori se o rekurirajućim infekcijama mokraćnog sustava. Tretman tih infekcija uključuje i savjete o zdravlju kao i niske doze antibiotika da bi se spriječila kolonizacija mokraćnog sustava. Nuspojave dugotrajne primjene antiobiotika predstavljaju simptome od strane gastrointestinalnog sustava, gljivične infekcije i razvoj r
Recenzije
Još nema recenzija.